Proefballon 4: Pas op je Peuk!

Minimaal één keer per week dagen we onszelf uit om een proefballonnetje op te laten. We spelen in op behoeftes en mogelijkheden in de maatschappij, en bedenken een idee voor een product of dienst die daarop inspeelt. Twitter mee via #Proefballon @projecthelder

‘Wie weet een mooie oplossing voor al die peuken bij entrees?’ Zo luidde een oproep die ons via LinkedIn en Twitter bereikte. En een terechte frustratie, want peuken zie je bijna overal op straat. Hoe is dit op te lossen?

We begonnen ons af te vragen waarom mensen hun peuk eigenlijk zomaar weggooien? Je kan dit gedrag in kaart brengen met het Behavior Model van B.J. Fogg. Dit model beschrijft een aantal elementen die essentieel zijn voor het tot stand komen van elk gedrag: voldoende motivatie, voldoende mogelijkheid, en een ‘trigger’ die op het juiste moment mensen doet denken aan het gedrag.

Het is interessant om te bedenken hoe deze verschillende elementen van invloed zijn op het weggooien van peuken. Indien er bijvoorbeeld geen prullenbak in de buurt is op het moment dat mensen hun peuk weg willen gooien, hebben ze niet voldoende mogelijkheid om dit te doen. Het kost dan te veel moeite om een prullenbak te gaan zoeken. Daarnaast is het weggooien van peuken op veel plekken inmiddels sociaal geaccepteerd (in ieder geval veel meer dan het weggooien van blikjes, flesjes en verpakkingen), dus mensen voelen ook geen schaamte, hetgeen hun motivatie zou kunnen beïnvloeden. Tot slot lijkt het weggooien van peuken voor veel mensen een routinematig gedrag. Ze denken er niet eens bij na. Hier zou een goed getimede trigger van pas kunnen komen.

We hebben een hoop ideetjes bedacht die hierop in kunnen spelen. Uiteindelijk presenteren we hier de meest eenvoudige oplossing.

Sigarettenfabrikanten zouden een klein logo’tje op hun filters moeten drukken, die rokers instrueert om de peuk na gebruik weg te gooien in een prullenbak. Dit logo’tje functioneert als een trigger, omdat mensen hem ziet op het moment dat ze naar hun sigaret kijken, vlak voordat ze deze weg willen gooien. Het logo’tje laat tevens zien dat het not-done is om peuken op straat te gooien, hetgeen mensen motiveert om dat niet te doen.

Het mooie van deze oplossing is dat er geen nieuwe infrastructuur nodig is. Er hoeven geen extra prullenbakken geplaatst te worden, eigenaren van restaurants/bioscopen/kroegen hoeven geen extra maatregelen te treffen. De sigarettenfabrikanten kunnen op deze manier pro-actief handelen en zelf verantwoordelijkheid nemen voor de troep waar hun producten aan bijdragen. Dit zou ook nog eens kunnen leiden tot een verbeterd imago van sigarettenfabrikanten.